Chatgpt, schrijf mijn eindwerk!

AI in de klas – handig hulpmiddel of stiekeme valkuil?

Deze keer ging ik opnieuw snuisteren tussen de interessante artikels van het vaktijdschrift FONS. Het is telkens weer een schatkist van boeiende literatuur, weetjes en didactische inzichten, waardoor kiezen niet eenvoudig is. Na heel wat artikels te hebben doorbladerd – en intussen zelf alweer wat bijgeleerd te hebben – botste ik op de titel “ChatGPT, schrijf mijn eindwerk!” van Kaat Rykaert. Die titel trok meteen mijn aandacht.

Het onderwerp voelde bovendien erg toepasselijk. Voor het eerst kregen wij namelijk in de les de opdracht om een blogpost te schrijven, en dat bewust zonder AI te gebruiken. Het was een soort experiment om te vermijden dat we meteen naar AI zouden grijpen. Dat maakte dit artikel voor mij extra interessant.

Eerlijkheidshalve moet ik toegeven dat ik zelf nog een beetje “van de oude stempel” ben. Ik besef dat het digitale aspect in mijn toekomstige onderwijspraktijk nog verder ontwikkeld zal moeten worden. Voorlopig grijp ik nog vaak terug naar afgeprinte slides, zelfgeschreven samenvattingen en kleurrijke mindmaps. Ook mijn papieren agenda gebruik ik nog elke dag. Tegelijk besef ik dat digitale tools en AI in sommige gevallen zeker tijd kunnen besparen, dus dat is iets waar ik mezelf nog verder in wil verdiepen.

Maar goed, terug naar het artikel. Ik vond het echt interessant! Tijdens het lezen werd ik meteen terug gekatapulteerd naar mijn eigen schooltijd. Ik moest denken aan de kelder van SILA Westerlo, waar we met een groep rond één computer zaten – zo’n grote bak nog – om informatie op te zoeken voor ons onderzoeksonderwerp en samen onze GIP uit te werken. Wat ik me vooral niet herinner, is dat wij toen zo’n uitgebreide begeleiding kregen als in het artikel wordt beschreven.

Wat ik zo sterk vind aan de aanpak: eerst analyseren leerlingen voorbeeldteksten. Ze bekijken eerdere eindwerken en formuleren zelf beoordelingscriteria. Zo ontdekken ze wat een goed wetenschappelijk werkstuk inhoudt. Daarna doen ze hun eigen opzoekwerk en bouwen ze verder op hun voorkennis.

Ik herinner me nog dat ik voor het eerst zelfstandig informatie moest verzamelen, verwerken en combineren zonder plagiaat. Het kritisch nadenken over bronnen en het leggen van logische verbanden was toen al goud waard. Daarom vind ik het beoordelen van eerdere werken zo’n sterke didactische keuze.

Pas daarna komt AI in beeld. Omdat leerlingen al hebben nagedacht over structuur, inhoud en bronnen, kunnen ze de output van ChatGPT kritisch beoordelen. Ze herkennen snel herhalingen, vreemde zinnen of onbetrouwbare informatie. Zo leren ze niet klakkeloos alles te geloven wat online staat. Superbelangrijk in tijden van TikTok-feeds vol halve waarheden lijkt mij.

Het leukste deel van het experiment? Leerlingen mogen de AI-tekst integreren in hun eigen werk, maar het mag niet meer herkenbaar zijn als AI. Dat betekent echt actief met de tekst bezig zijn: lezen, vragen stellen, herschrijven, fouten eruit filteren, en alles samenvoegen tot één mooi geheel.

Ik vond dit experiment top, ik neem het zeker mee naar mijn toekomstige lessen. Het combineert kritisch denken, informatie verwerken, schrijven, herformuleren én digitale geletterdheid. Tegelijk leren leerlingen dat AI een hulpmiddel is in plaats van een vervanging van hun eigen denkwerk. En dat, vind ik, is misschien wel de belangrijkste les van allemaal.

fons_8_2_rykaert.pdf

Download PDF • 465KB