Smartphoneverbod op school: “Niets doen was geen optie”

Lesgeven tussen schermen

Onlangs las ik een artikel over het smartphoneverbod op school. Eerlijk toegegeven: van mij had dat verbod al veel sneller opnieuw ingevoerd mogen worden.

Voor ik aan de lerarenopleiding startte, wilde ik eerst ‘op proef’ ervaren of het onderwijs wel iets voor mij zou zijn. Ik gaf enkele maanden les in een derde en vierde middelbaar arbeidsfinaliteit dierenzorg. Op die school was er toen geen smartphoneverbod. En wat een ramp was dat. Verschillende apps die voortdurend hoorbaar waren tijdens de les (ondanks dat de smartphones in het gsm-hotel zaten), leerlingen die tijdens elke studiemoment, pauze of digitale opdracht meteen opnieuw naar hun smartphone grepen. Laptops werden vaker ‘vergeten’ en zomaar vervangen door de gsm, ongewenste foto’s en filmpjes werden gemaakt en doorgestuurd tijdens de lessen, enzovoort. In de refter en op de speelplaats ging bijna niemand nog met elkaar in gesprek, terwijl pesterijen via online gespreksgroepen ongezien toenamen.

Hoewel ik mezelf nog piepjong vind  (het is ‘maar’ een dikke tien jaar geleden dat ik zelf in het middelbaar zat), voelde dit als een enorm contrast met mijn eigen schoolherinneringen. Ik kom uit een tijdperk waarin gsm’s uit den boze waren, schouders niet bloot mochten zijn en je een iets te kort rokje vliegensvlug moest inwisselen voor je L.O.-kledij wanneer je de ‘foute’ leerkracht tegenkwam. Natuurlijk probeerden ook wij stiekem wel eens een sms’je te versturen en snakten we naar toestemming om onze gsm te gebruiken. Maar eerlijk? Ik ben blij dat het toen niet mocht.

En misschien neem ik het woord piepjong toch maar terug, want nu klink ik als een oude zaag. Moeten we dan écht geloven dat het vroeger beter was?

Recent sprak ik een leerkracht op mijn school die mijn mening deelt dat het smartphoneverbod positief is voor leerlingen, vooral op vlak van sociale ontwikkeling. Tegelijk wees zij erop dat het contrast met de meer ‘eenzame’ leerlingen groter wordt. Voor hen was de smartphone soms een vluchtknop, en die valt nu weg. Op onze school werden daarom middagactiviteiten georganiseerd als alternatief, en die blijken gelukkig een groot succes.

In tegenstelling tot het smartphoneverbod is het gebruik van laptops bij ons op school een echt hot topic. Leerlingen volgen lessen via BookWidgets en maken zelfs toetsen en examens op hun laptop. Zelf moet ik daar nog aan wennen: lesgeven aan een klas vol schermen blijft vreemd, en ik hanteer nog regelmatig ‘de old-schoolmethode’. Naar mijn gevoel zorgen laptops voor extra prikkels die de focus bemoeilijken. Een belangrijke tegenindicatie is wel dat leerstoornissen, zoals dyslexie, minder zichtbaar worden omdat iedereen met een laptop werkt. Het onderscheid tussen leerlingen wordt zo kleiner, wat ook een groot voordeel is.

Ik ben wel sterk voorstander van een aanpak waarbij jongeren (en eigenlijk ook wij als volwassenen), inzicht krijgen in hun smartphonegebruik. Wanneer mijn gsm mij een wekelijks gebruiksrapport stuurt, schrik ik zelf ook telkens opnieuw. Of hoe vaak ik mezelf al betrapt heb op het zogenaamde ‘treintjes-gedrag’ uit het artikel: je neemt je gsm vast om iets te doen, stopt hem weer weg, en hebt je oorspronkelijke doel eigenlijk niet bereikt.

De verleiding zomaar wegnemen en jongeren buiten de schooluren hun gang laten gaan zonder begeleiding is geen oplossing. Dat leerde ik ook in mijn werk als diëtiste. Het is niet voldoende om een stuk fruit mee te nemen naar het werk als je nadien je winkelkar vult met snoep en chips. Inzicht krijgen in het wanneer en waarom van bepaald gedrag is noodzakelijk om het ook effectief te kunnen aanpassen. Er is nog werk voor de boeg.

Smartphoneverbod op school_ “Niets doen was geen optie” – Klasse.pdf

Download PDF • 243KB